Jak wybrać wykonawcę do Czystego Powietrza i co sprawdzić w umowie
Wykonawcę wybierasz sam i na własne ryzyko, a to Ty odpowiadasz przed funduszem za rozliczenie dotacji. Ta checklista pomoże sprawdzić firmę, umowę i odbiór prac, zanim cokolwiek podpiszesz.
Aktualizacja: Bartłomiej Krawczyk
Wybór wykonawcy to Twoja decyzja i Twoja odpowiedzialność
Program Czyste Powietrze nie poleca konkretnych firm, urządzeń ani materiałów. Umowę o dotację zawierasz Ty, więc to Ty odpowiadasz za to, na co idą pieniądze, a program wprost mówi, że wykonawcę wybierasz na własne ryzyko. Źródło: program priorytetowy, pkt 9.3.1, i podręcznik programu, krok 5.
Z logo programu mogą korzystać tylko partnerzy wymienieni na czystepowietrze.gov.pl: NFOŚiGW, wojewódzkie fundusze, gminy i operatorzy. Program nie nadaje firmom statusu „oficjalnego wykonawcy”. Podręcznik programu ostrzega też przed akwizytorami pukającymi do drzwi i osobami, które podszywają się pod przedstawicieli gminy, WFOŚiGW albo NFOŚiGW.
Oficjalnej listy sprawdzonych wykonawców na razie nie ma. NFOŚiGW przygotowuje dobrowolną listę wykonawców, stan na 23.09.2026: w przygotowaniu, trwają konsultacje.
Jak sprawdzić firmę przed podpisaniem umowy
Kilka rzeczy sprawdzisz sam w godzinę. Rzetelna firma nie będzie miała nic przeciwko.
- Firma istnieje: nazwa, NIP i adres z umowy zgadzają się z wpisem w CEIDG albo KRS.
- Przy dotacji z prefinansowaniem wykonawca musi działać na rynku usług budowlanych, remontowych lub montażowych co najmniej 1 rok albo mieć za sobą co najmniej 15 inwestycji w Czystym Powietrzu.
- Ma doświadczenie w tym konkretnym zakresie: ocieplenie ścian to inna robota niż wymiana okien czy montaż rekuperacji. Poproś o adresy lub zdjęcia wcześniejszych prac.
- Przed wyceną przyjeżdża na pomiar i ogląda dom, a nie wycenia „na oko” przez telefon.
- Wycena jest pisemna, rozbita na pozycje i odpowiada zakresowi z dokumentu podsumowującego audyt energetyczny.
- Masz co najmniej dwie, trzy oferty na ten sam zakres. Cena za m² dużo wyższa niż u innych to sygnał ostrzegawczy.
- Wykonawca jeszcze przed pracami mówi, jakie są warunki gwarancji i serwisu.
Porównaj oferty, zanim podpiszesz
Zostaw kontakt i opisz dom. Przygotujemy bezpłatną, pisemną wycenę, którą zestawisz z innymi ofertami i z zakresem z audytu. Bez zobowiązań.
Checklista umowy z wykonawcą
NFOŚiGW udostępnia wzór umowy z wykonawcą. Nie musisz go używać, ale przy dotacji z prefinansowaniem każda umowa musi zawierać jego obowiązkowe zapisy (oznaczone gwiazdką). Niezależnie od formy dotacji sprawdź w umowie te punkty:
| Co sprawdzić | Dlaczego to ważne |
|---|---|
| Zakres zgodny z audytem | Program rozlicza tylko prace wskazane w dokumencie podsumowującym audyt. Zakres umowy powinien z niego wynikać, pozycja po pozycji. |
| Parametry i materiały | Grubość i rodzaj izolacji, współczynnik U, producent i model okien lub rekuperatora. Bez tego nie sprawdzisz odbioru, a fundusz może zakwestionować koszt. |
| Cena netto, VAT i stawka | VAT nie jest kosztem kwalifikowanym: dotację liczy się od kwoty netto, a VAT płacisz sam. Przy termomodernizacji domu do 300 m² zwykle obowiązuje stawka 8%. |
| Płatności w etapach | Zapłata po odbiorze kolejnych etapów, zgodnie z postępem prac. Nie płać całości z góry. |
| Zaliczka tylko na zasadach programu | Przy prefinansowaniu zaliczka to najwyżej 35% dotacji na zakres umowy. Fundusz przelewa ją na konto wykonawcy na podstawie Twojej dyspozycji i faktury zaliczkowej. |
| Protokoły odbioru | Osobny protokół dla każdego etapu, podpisany przez Ciebie po obejrzeniu prac. Protokół odbioru prac wykonawcy (wzór NFOŚiGW) dołączasz do wniosku o płatność. |
| Bez pełnomocnictwa dla wykonawcy | Wniosek, dyspozycje wypłaty i rozliczenie podpisuj sam. Pomoc w papierach bezpłatnie da gmina albo operator programu, nie firma, która dostaje pieniądze. |
| Termin i harmonogram | Realny termin, mieszczący się w 24 miesiącach na całe przedsięwzięcie, a przy zaliczce w 180 dniach na prace nią objęte. |
| Faktura VAT z opisem | Faktura z producentem, nazwą i modelem materiału lub urządzenia. Wystawiona przez firmę, a nie przez Twojego małżonka prowadzącego działalność: taki koszt nie jest kwalifikowany. |
| Gwarancja, rękojmia, odstąpienie | Warunki gwarancji na piśmie (także obowiązkowe płatne przeglądy, jeśli są), informacja o prawie odstąpienia od umowy i zasady przy opóźnieniu wykonawcy. |
Źródła: program, pkt 6.2 i 9.3.1; podręcznik programu, kroki 5 i 7; stawki VAT: ustawa o VAT, art. 41 ust. 12-12c. Stan na 23.09.2026.
Dlaczego bez pełnomocnictwa? Program ma wzór pełnomocnictwa i formalnie go dopuszcza. Ale NFOŚiGW, uzasadniając projekt ustawy o pomocy poszkodowanym, wskazał osoby, które „udzieliły w dobrej wierze pełnomocnictw” firmom, które pobrały zaliczkę i nie wykonały lub nie rozliczyły inwestycji. Źródło: komunikat NFOŚiGW z 11.08.2026.
Czerwone flagi: kiedy nie podpisywać
Każdy z tych sygnałów to powód, żeby zatrzymać rozmowę i sprawdzić firmę albo poprosić o radę gminny punkt konsultacyjny.
Presja czasu
„Oferta tylko dziś”, „pula dotacji się kończy”, podpis przy pierwszej wizycie. NFOŚiGW zwraca uwagę, że próby oszustwa najczęściej opierają się właśnie na pośpiechu i naciskach.
Akwizytor, który podaje się za urzędnika
Osoba pukająca do drzwi, która przedstawia się jako ktoś z gminy, WFOŚiGW albo NFOŚiGW, albo ulotka z logo programu użytym bez prawa. Gmina i fundusz doradzają i rozpatrują wnioski, nie sprzedają remontów.
Obietnice, których nikt nie może dać
Pewna dotacja przed oceną wniosku, remont bez żadnych kosztów, wypłata w kilka dni. O dotacji decyduje fundusz, a VAT i część kosztu powyżej stawek programu zawsze płacisz sam.
Prośba o pełnomocnictwo albo podpis in blanco
Firma chce sama złożyć wniosek, dyspozycję wypłaty zaliczki albo wniosek o płatność. Albo prosi o podpis na protokole odbioru, zanim prace są skończone.
Pieniądze bez śladu i umowa bez szczegółów
Zaliczka w gotówce bez pokwitowania albo na prywatne konto, brak pisemnej umowy, brak parametrów materiałów i protokołów odbioru, zakres inny niż w audycie.
Sprawdź, ile powinna kosztować Twoja termomodernizacja
Kalkulator policzy orientacyjny koszt ocieplenia z cen rynkowych i dotację na Twoim poziomie. To dobry punkt odniesienia przy porównywaniu ofert.
Wolisz najpierw policzyć sam? Kalkulator dotacji i ulgi
Twoje prawa: odstąpienie od umowy
Jeśli podpisałeś umowę poza siedzibą firmy, na przykład w domu, masz prawo odstąpić od niej bez kosztów:
| Sytuacja | Termin na odstąpienie |
|---|---|
| Umowa podpisana poza lokalem firmy lub na odległość | 14 dni |
| Umowa podpisana w Twoim domu w czasie nieumówionej wizyty | 30 dni |
| Firma nie poinformowała Cię o prawie odstąpienia | 12 miesięcy |
Źródło: poradnik NFOŚiGW dla poszkodowanych, stan na 23.09.2026. NFOŚiGW radzi, żeby w miarę możliwości nie zgadzać się na rozpoczęcie prac przed upływem terminu na odstąpienie.
Gdy coś pójdzie nie tak
- 1
Zbierz dowody
Umowa, faktury, potwierdzenia przelewów, SMS-y i e-maile, zdjęcia stanu przed i po, protokół odbioru, jeśli był podpisany.
- 2
Złóż reklamację na piśmie
Opisz problem i żądanie (poprawki, obniżenie ceny, zwrot), wyznacz termin na odpowiedź, np. 14 dni, i wyślij pismo za potwierdzeniem odbioru.
- 3
Powiadom fundusz
Zgłoś sprawę do WFOŚiGW, w którym składałeś wniosek, i na adres [email protected]. Fundusz może wstrzymać wypłatę wykonawcy.
- 4
Skorzystaj z bezpłatnej pomocy
Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów, Inspekcja Handlowa, infolinia konsumencka UOKiK 801 440 220. Przy podejrzeniu przestępstwa: policja lub prokuratura.
Źródło: poradnik NFOŚiGW „Oszukali Cię w programie Czyste Powietrze? Działaj”. Projekt ustawy o pomocy poszkodowanym, przyjęty przez rząd 11.08.2026, nie obowiązuje jeszcze (stan na 23.09.2026); zmiany opisujemy na stronie zmiany w programie.
FAQ
Pytania o wykonawcę w Czystym Powietrzu
Czy wykonawca musi mieć certyfikat programu Czyste Powietrze?
Nie ma takiego certyfikatu ani oficjalnej listy wykonawców. Przy dotacji z prefinansowaniem firma musi działać na rynku co najmniej 1 rok albo mieć za sobą co najmniej 15 inwestycji w programie. Dobrowolna lista wykonawców jest dopiero w przygotowaniu.
Czy mogę dać wykonawcy zaliczkę?
Przy dotacji z prefinansowaniem zaliczkę z dotacji przelewa na konto wykonawcy fundusz, po Twojej dyspozycji i fakturze zaliczkowej, najwyżej do limitu programu. Własną zaliczkę dawaj tylko na podstawie umowy, przelewem na firmowe konto i za fakturą.
Czy wykonawca może być moim pełnomocnikiem przy dotacji?
Program ma wzór pełnomocnictwa, ale lepiej, żeby wniosek, dyspozycje wypłaty i rozliczenie podpisywał właściciel domu. Bezpłatnie pomoże gminny punkt konsultacyjno-informacyjny albo operator programu, a nie firma, która dostaje pieniądze z dotacji.
Czy faktura od firmy mojego męża lub żony się liczy?
Nie, jeśli małżonek jest z Tobą we wspólności majątkowej i jako przedsiębiorca wystawia fakturę na Ciebie. Program wprost wyłącza takie koszty z dofinansowania.
Czy materiały muszą być z listy ZUM?
Dla części urządzeń grzewczych lista ZUM jest obowiązkowa. Dla materiałów izolacyjnych, okien i drzwi program ją rekomenduje, ale wymagania techniczne z załącznika nr 2, np. maksymalny współczynnik U, trzeba spełnić zawsze.
Ile mam czasu, żeby zrezygnować z umowy podpisanej w domu?
Co do zasady 14 dni, a przy umowie zawartej w czasie nieumówionej wizyty w domu 30 dni. Jeśli firma nie poinformowała Cię o prawie odstąpienia, termin wydłuża się do 12 miesięcy.
Poproś o pisemną wycenę do porównania
Zostaw kontakt, a przygotujemy bezpłatną wycenę z rozpisanym zakresem i materiałami. Porównasz ją spokojnie z innymi ofertami. Bez zobowiązań.
Źródła
- Program priorytetowy Czyste Powietrze (wnioski od 20.07.2026) , 13.07.2026
- Podręcznik programu Czyste Powietrze, część 1 (PDF, z uwzględnieniem zmian od 20.07.2026) , 17.07.2026
- Pytania i odpowiedzi: nabór od 20 lipca 2026 , 20.07.2026
- Poradnik NFOŚiGW dla poszkodowanych przez wykonawców , 23.09.2026
- Komunikat NFOŚiGW: ustawa o pomocy dla poszkodowanych , 11.08.2026
Termave nie jest operatorem programu Czyste Powietrze, funduszem ani urzędem i nie przyjmuje wniosków o dotację. Wnioski rozpatrują wojewódzkie fundusze ochrony środowiska (WFOŚiGW), a bezpłatnie pomagają w nich gminne punkty konsultacyjno-informacyjne i operatorzy programu. Oficjalne informacje: czystepowietrze.gov.pl, infolinia 22 340 40 80.